6-njy aprelde Weýl we Pala ştatlarynyň hökümeti Braziliýanyň Pala ştatynyň günorta-gündogarynda ýerleşýän Malaba şäherinde ilkinji tehnologiýalaşdyrylan täjirçilik önümçilik zawodynyň gurluşygynyň başlanmagyny bellemek üçin dabara geçirdi. Innowasion tehnologiýa bolan Teknored, ýaşyl çuýun öndürmek üçin metallurgiýa kömüriniň ýerine biomassany ulanmak we uglerod zyňyndylaryny 100% çenli azaltmak arkaly demir we polat senagatyna dekarbonizasiýa kömek edip biler. Çuň polat öndürmek üçin ulanylyp bilner.
Täze zawodda ýaşyl çoýun önümçiliginiň ýyllyk kuwwaty ilki başda 250000 tonna ýeter, geljekde bolsa 500000 tonna ýetmegi mümkin. Zawodyň 2025-nji ýylda işe girizilmegi meýilleşdirilýär, maýa goýumyň möçberi takmynan 1,6 milliard reala barabar bolar.
“Tehnologiýalaşdyrylan täjirçilik operasiýa zawodynyň gurluşygy dag-magdan senagatynyň özgerişinde möhüm ädimdir. Bu proses zynjyrynyň has durnukly bolmagyna kömek eder. Tehnologiýalaşdyrylan taslama Vale we taslamanyň ýerleşýän sebiti üçin uly ähmiýete eýedir. Ol sebitleýin bäsdeşlige ukyplylygy ýokarlandyrar we sebitiň durnukly ösüşine ýetmegine kömek eder” diýip, Vale-niň baş direktory Eduardo Bartolomeo aýtdy.
Tecnored täjirçilik himiýa zawody Malaba senagat zolagyndaky Karajas çoýun zawodynyň asyl ýerinde ýerleşýär. Taslamanyň gidişine we inženerçilik barlaglaryna görä, taslamanyň gurluşyk tapgyrynda iň ýokary döwründe 2000 iş ornunyň döredilmegine garaşylýar, şeýle hem ulanyş tapgyrynda 400 göni we gytaklaýyn iş ornunyň döredilmegi mümkin.
Teknored tehnologiýasy barada
Teknorlaşdyrylan peç adaty domna peçlerinden has kiçi we onuň çig mallarynyň görnüşleri örän giň bolup biler, demir magdan poroşogyndan, polat öndürýän şlakdan magdan bendiniň laýyna çenli.
Ýangyç babatda, tenor peç bagasse we ewkalipt ýaly kömürleşdirilen biokütleni ulanyp biler. Teknored tehnologiýasy çig ýangyçlary kompaktlara (kiçi kompakt bloklara) öwürýär we soňra ýaşyl çoýun öndürmek üçin olary peje goýýar. Teknored peçleri metallurgiýa kömürini ýangyç hökmünde hem ulanyp biler. Teknored tehnologiýasy ilkinji gezek uly möçberli işler üçin ulanylýandygy sebäpli, täze zawodyň ilkinji işinde işleriň netijeliligini bahalandyrmak üçin gazylyp alynýan ýangyçlar ulanylar.
“Biz biomassany 100% ulanmak maksadyna ýetýänçämiz kömüriň ornuny kem-kemden kömürleşdirilen biomassa bilen çalyşarys” diýip, “tecnored” kompaniýasynyň baş direktory jenap Leonardo Kaputo aýtdy. Ýangyç saýlamagyň çeýeligi “tecnored” kompaniýasynyň iş çykdajylaryny däp bolan domna peçleri bilen deňeşdirilende 15% çenli azaldar.
Tecnored tehnologiýasy 35 ýyl bäri işlenip düzülýär. Ol polat önümçiliginiň başlangyç tapgyrynda köp mukdarda parnik gazlaryny çykarýan kokslaşma we bişiriliş ulgamlaryny aradan aýyrýar.
Teknored peçini ulanmak kokslaşdyrmany we sinterleme talap etmeýändigi üçin, Singan zawodynyň maýa goýumlary 15% -e çenli tygşytlap biler. Mundan başga-da, teknored zawod energiýa netijeliligi babatda öz-özüni üpjün edýär we ereme prosesinde öndürilen ähli gazlar gaýtadan ulanylýar, olaryň käbiri kogenerasiýa üçin ulanylýar. Ol diňe ereme prosesinde çig mal hökmünde däl, eýsem sement senagatynda goşmaça önüm hökmünde hem ulanylyp bilner.
Häzirki wagtda “Vale” kompaniýasynyň Braziliýanyň San-Paulu şäherindäki pindamoniýangaba şäherinde ýyllyk kuwwaty 75000 tonna bolan demonstrasiýa zawody bar. Kompaniýa zawodyň tehniki ösüşini amala aşyrýar we onuň tehniki we ykdysady mümkinçiliklerini barlaýar.
“III Çäk” zyňyndylary azaltmak
Malabadaky technored zawodynyň täjirçilik işi, Vale kompaniýasynyň polat zawodynyň müşderilerine önümçilik prosesini dekarbonizasiýa etmäge kömek etmek üçin tehniki çözgütleri hödürlemek ugrundaky tagallalaryny görkezýär.
2020-nji ýylda “Vale” kompaniýasy 2035-nji ýyla çenli “III gerim” boýunça arassa zyňyndylary 15% azaltmak maksadyny yglan etdi, onuň 25% -ine çenlisi ýokary hilli önüm portfeli we ýaşyl çoýun eretmegi öz içine alýan innowasion tehnologiýa meýilnamalary arkaly gazanylar. Häzirki wagtda polat senagatyndan çykýan zyňyndylar “Vale” kompaniýasynyň “III gerim” boýunça zyňyndylarynyň 94% -ni düzýär.
“Vale” kompaniýasy şeýle hem zyňyndylary azaltmak boýunça başga bir maksady yglan etdi, ýagny 2050-nji ýyla çenli göni we gytaklaýyn arassa nol zyňyndylara ýetmek (“I gerim” we “II gerim”) maksat edinilýär. Kompaniýa Braziliýada 4 milliard ABŞ dollaryndan 6 milliard ABŞ dollaryna çenli maýa goýar we dikeldilen we goralýan tokaý meýdanyny 500 000 gektara çenli artdyrar. “Vale” kompaniýasy Pala ştatynda 40 ýyldan gowrak wagt bäri işleýär. Kompaniýa karagas sebitindäki “karagas mozaikasy” diýlip atlandyrylýan alty goraghanany goramak üçin “çikomendez” biodürlüligi goramak institutyna (icmbio) hemişe goldaw berip gelýär. Olar jemi 800 000 gektar Amazon tokaýlaryny öz içine alýar, bu bolsa San-Pauludan bäş esse uly we Hytaýyň Uhan şäherine deňdir.