“Vale” kompaniýasy bikanun gazylyp alynýan çägäniň ornuny tutýandygy üçin sertifikatlaşdyrylan takmynan 250,000 tonna durnukly çäge önümlerini öndürdi.

7 ýyllyk ylmy-barlag işleri we takmynan 50 million real maýa goýumlaryndan soň, “Vale” gurluşyk pudagynda ulanylyp bilinjek ýokary hilli çäge önümlerini öndürmek prosesini işläp düzdi. Kompaniýa bu çäge önümlerini öndürmek prosesini Minas-Žeraisdäki demir magdanynyň işleýiş zolagyna ulandy we başda bentleriň ýa-da üst-üste goýulýan usullaryň ulanylmagyny talap edýän çäge materiallaryny önümlere öwürdi. Önümçilik prosesi demir magdanynyň önümçiligi bilen birmeňzeş hil gözegçiligine tabindir. Şu ýyl kompaniýa takmynan 250,000 tonna durnukly çäge önümlerini gaýtadan işledi we öndürdi we kompaniýa olary beton, ergin we sement öndürmek ýa-da ýol örtügi üçin satmagy ýa-da sowgat bermegi meýilleşdirýär.

“Vale” demir magdany biznesiniň ýerine ýetiriji wise-prezidenti jenap Marçello Spinelli çäge önümleriniň has durnukly iş tejribesiniň netijesidigini aýtdy. Ol şeýle diýdi: “Bu taslama bizi içerki aýlawly ykdysadyýeti döretmäge iterdi. Gurluşyk pudagynda çäge uly isleg bar. Biziň çäge önümlerimiz gurluşyk senagatyna ygtybarly alternatiwa bolup hyzmat edýär, şol bir wagtyň özünde galyndy galyndylaryny taşlamagyň ekologiýa we sosial täsirlerini azaldýar. Täsir”.

Bulkoutu magdançylyk meýdanynyň durnukly gum önümlerini saklamak üçin niýetlenen howly

Birleşen Milletler Guramasynyň hasaplamalaryna görä, dünýäde guma bolan ýyllyk isleg takmynan 40-50 milliard tonna barabardyr. Gum suwdan soň iň köp ulanylýan tebigy baýlyga öwrüldi we bu baýlyk dünýä derejesinde bikanun we talaňçylykly ulanylýar.

“Vale” kompaniýasynyň durnukly çäge önümleri demir magdanynyň goşmaça önümi hasaplanýar. Tebigatdan gazylyp alynýan çig magdan, zawodda ezmek, elemek, üwemek we baýlaşdyrmak ýaly birnäçe fiziki gaýtadan işlemek usullaryndan soň demir magdanyna öwrülýär. “Vale” kompaniýasynyň täzeligi demir magdanynyň goşmaça önümlerini baýlaşdyrmak tapgyrynda zerur hil talaplaryna ýetýänçä we täjirçilik önümine öwrülýänçä gaýtadan işlemekden ybaratdyr. Adaty baýlaşdyrmak prosesinde bu materiallar galyndylar bolar, olar bolsa bentler arkaly ýa-da üýşüklerde zyňylýar. Indi öndürilen her bir tonna gum önümi galyndylaryň bir tonnasynyň azalmagyny aňladýar.

Demir magdanyny gaýtadan işlemek prosesinden öndürilen çäge önümleri 100% güwälendirilen. Olarda kremniý mukdary ýokary we demir mukdary örän pes, şeýle hem himiki taýdan birmeňzeşlik we bölejik ölçegleriniň birmeňzeşligi ýokary. Brucutu we Agualimpa integrasiýa edilen operasiýalar zolagynyň ýerine ýetiriji müdiri jenap Jefferson Korreýd bu görnüşli çäge önümleriniň howply däldigini aýtdy. “Biziň çäge önümlerimiz esasan fiziki usullar bilen gaýtadan işlenýär we materiallaryň himiki düzümi gaýtadan işlemek wagtynda üýtgemeýär, şonuň üçin önümler zäherli däl we zyýansyzdyr”.

“Vale” kompaniýasynyň çäge önümleriniň betonda we garyndyda ulanylmagy ýakynda Braziliýanyň Ylmy Barlaglar Instituty (IPT), “Falcão Bauer” we “ContalareLabCon” ýaly üç sany professional laboratoriýa tarapyndan tassyklanyldy.

Awstraliýanyň Kwinslend uniwersitetiniň Durnukly Minerallar institutynyň we Şweýsariýanyň Ženewa uniwersitetiniň alymlary magdandan alynýan bu alternatiw gurluşyk materialynyň durnukly gum çeşmesine öwrülip biljekdigini we magdançylyk işleri netijesinde emele gelýän galyndylaryň möçberini ep-esli azaldyp biljekdigini düşünmek üçin Vale gum önümleriniň häsiýetlerini seljermek maksady bilen garaşsyz gözleg geçirýärler. Alymlar "magdan gumy" terminini magdan önümlerinden alynýan we gaýtadan işlemek arkaly öndürilýän gum önümlerine degişli etmek üçin ulanýarlar.

önümçilik möçberi

“Vale” 2022-nji ýyla çenli 1 million tonnadan gowrak çäge önümlerini satmaga ýa-da sowgat bermäge borçlanýar. Onuň alyjylary Minas-Žerais, Espirito-Santo, San-Paulu we Braziliýa ýaly dört sebitden gelýär. Kompaniýa 2023-nji ýyla çenli çäge önümleriniň önümçiliginiň 2 million tonna ýetjekdigini çaklaýar.

“Biz 2023-nji ýyldan başlap çäge önümleriniň ulanylyş bazaryny has-da giňeltmäge taýýar. Şu maksat bilen, biz bu täze işe maýa goýmak üçin ýörite topar döretdik. Olar bazaryň isleglerini kanagatlandyrmak üçin çäge önümleriniň öndürilişini bar bolan önümçilik prosesine ulanarlar” diýip, “Vale Demir Magdany Marketing” kompaniýasynyň direktory jenap Rogerio Nogueira aýtdy.

“Vale” häzirki wagtda Minas-Jerais ştatynyň San-Gonsalo-de-Abaisau şäherindäki Brukutu magdanynda çäge önümlerini öndürýär, olar satylar ýa-da sowgat berler.

Minas-Žeraisdäki beýleki magdançylyk meýdançalary hem gum öndürmek proseslerini öz içine almak üçin daşky gurşaw we magdançylyk özgertmelerini geçirýärler. “Bu magdançylyk meýdançalary dürli pudaklarda ulanylyp bilinýän ýokary kremniýli gum materiallaryny öndürýär. Biz täze demir magdan galyndylaryny üpjün etmek üçin täze çözgütleri işläp düzmek maksady bilen uniwersitetler, ylmy-barlag merkezleri we ýerli we daşary ýurt kompaniýalary ýaly köp sanly edaralar bilen hyzmatdaşlyk edýäris. Çykyş” diýip, Vale-niň täze iş dolandyryjysy jenap Andre Wilhena nygtady.

Demir magdan gazyp alýan sebitde bar bolan infrastrukturany ulanmakdan başga-da, Weýl Braziliýanyň birnäçe ştatyna çäge önümlerini daşamak üçin demir ýollardan we ýollardan ybarat ulag ulgamyny hem döretdi. “Biziň ünsümiz demir magdany biznesiniň durnuklylygyny üpjün etmekdir. Bu täze biznes arkaly biz iş bilen üpjünçilik we girdejileri artdyrmak üçin mümkinçilikleri gözläp, daşky gurşawa täsiri azaltmaga umyt edýäris” diýip, jenap Werena sözüniň üstüne goşdy.

ekologiýa önümleri

“Vale” 2014-nji ýyldan bäri galyndy galyndylaryň ulanylyşyny öwrenmek boýunça ylmy-barlag işlerini alyp barýar. Geçen ýyl kompaniýa esasy çig mal hökmünde magdançylyk işlerinden alynýan galyndy galyndylary ulanyp gurluşyk önümlerini öndürýän ilkinji synag zawody bolan “Puku Brick Factory” zawodyny açdy. Zawod Minas Gerais ştatynyň Itabilito şäherindäki Piko magdançylyk zolagynda ýerleşýär we demir magdanyny gaýtadan işlemekde aýlawly ykdysadyýeti ösdürmäge gönükdirilendir.

Minas Geraisiň Ylym we Tehnologiýa Bilimi boýunça Federal Merkezi we Piko Kerpiç Zawody tehniki hyzmatdaşlygy ýola goýdular we professorlar, laboratoriýa tehnikleri, aspirantlar, bakalawrlar we tehniki kurs talyplary ýaly 10 ylmy işgäri zawoda iberdiler. Hyzmatdaşlyk döwründe biz zawodda işläris we ylmy-barlag we işläp taýýarlamak döwründe önümler daşarky dünýä satylmaz.

Şeýle hem, “Vale” kompaniýasy Itajuba Federal Uniwersitetiniň Itabira kampusu bilen bilelikde ýol örtügi üçin çäge önümlerini ulanmagyň usulyny öwrenýär. Kompaniýa ýol örtügi üçin ýerli sebitlere çäge önümlerini sowgat bermegi meýilleşdirýär.

Has durnukly magdançylyk

Ekologik önümleri işläp düzmekden başga-da, “Vale” galyndy galyndylaryny azaltmak we magdançylyk işlerini has durnukly etmek üçin başga çäreleri hem gördü. Kompaniýa suw talap etmeýän gury gaýtadan işlemek tehnologiýasyny ösdürmäge ygrarlydyr. Häzirki wagtda “Vale”-iň demir magdan önümleriniň takmynan 70% -i gury gaýtadan işlemek arkaly öndürilýär we bu paý ýyllyk önümçilik kuwwaty 400 million tonna çenli ýokarlandyrylandan we täze taslamalar işe girizilenden soň hem üýtgewsiz galar. 2015-nji ýylda gury gaýtadan işlemek arkaly öndürilen demir magdany umumy önümçiligiň diňe 40% -ini düzdi.

Gury gaýtadan işlemegiň ulanylyp bilinjekdigi gazylyp alynýan demir magdanynyň hiline baglydyr. Karajasdaky demir magdanynda ýokary demir mukdary bar (65% -den gowrak) we gaýtadan işlemek prosesini diňe bölejikleriň ululygyna görä ezmek we elemek gerek.

Minas Geraisdäki käbir magdan gazyp alýan ýerleriň ortaça demir mukdary 40% -e deňdir. Adaty arassalamak usuly baýlaşdyrmaga suw goşmak arkaly magdandaky demir mukdaryny artdyrmakdyr. Netijede dörän galyndylaryň köpüsi galyndy bentlerinde ýa-da çukurlarynda jemlenýär. Weýl pes derejeli demir magdanyny baýlaşdyrmak üçin başga bir tehnologiýany, ýagny inçe magdany gurak magnit bölmek (FDMS) tehnologiýasyny ulandy. Demir magdanyny magnit bölmek prosesi suw talap etmeýär, şonuň üçin galyndy bentlerini ulanmaga zerurlyk ýok.

Inçe magdan üçin gurak magnit bölmek tehnologiýasy Braziliýada 2018-nji ýylda Vale tarapyndan satyn alnan NewSteel tarapyndan işlenip düzüldi we Minas Geraisdäki synag zawodynda ulanyldy. Ilkinji täjirçilik zawody 2023-nji ýylda Vargem Grande iş zolagynda ulanmaga berler. Zawodyň ýyllyk önümçilik kuwwaty 1,5 million tonna we umumy maýa goýumy 150 million ABŞ dollaryna deň bolar.

Galyndy hapalaryna bolan islegi azaldyp biljek başga bir tehnologiýa galyndy hapalaryny süzmek we gurak üýşüklerde saklamakdyr. Demir magdanynyň ýyllyk önümçilik kuwwaty 400 million tonna ýetenden soň, 60 million tonnanyň köpüsi (umumy önümçilik kuwwatynyň 15% -ini düzýär) galyndy hapalaryny süzmek we saklamak üçin şu tehnologiýany ulanar. “Vale” kompaniýasy Beýik Waržin magdan käninde galyndy hapalaryny süzmek zawodyny açdy we 2022-nji ýylyň birinji çärýeginde ýene üç galyndy hapalaryny süzmek zawodyny açmagy meýilleşdirýär, olaryň biri Brukutu magdan käninde, galan ikisi bolsa Itabira magdan käninde ýerleşýär. Şondan soň, däp bolan çygly baýlaşdyrmak prosesi bilen öndürilen demir magdany umumy önümçilik kuwwatynyň diňe 15% -ini düzer we öndürilen galyndylar galyndy hapalary hapalary hapalarynda ýa-da işjeň däl şahta çukurlarynda saklanar.